Tijdens de cursusdagen van de opleiding ‘Vertrouwenspersoon nieuwe stijl’, brengen deelnemers graag een eigen casus in. Zo ook docente Fatima, vers aangesteld als interne vertrouwenspersoon op haar VO-school.

Omdat zij vertrouwenspersoon is geworden, heeft de zorgcoördinator haar meteen een neerslachtige leerlinge toegewezen voor een serie vertrouwelijke gesprekken. In deze gesprekken is suïcide een terugkerend thema. Het meisje vertelt telkens over familieleden en vrienden die zelfmoord hebben gepleegd of een poging hebben ondernomen. Fatima voelt zich in toenemende mate ongemakkelijk en onzeker over haar rol als begeleidster. ‘’Omdat het natuurlijk allemaal geheim moet blijven’’, zoals ze zelf zegt, is Fatima heel blij dat ze tijdens onze cursus met collega-vertrouwenspersonen hierover kan spreken.

Behalve haar mannelijke collega van dezelfde school, horen andere deelnemers met verbazing Fatima’s verhaal aan. Eén deelnemer vraagt zich hardop af of begeleiding van een leerling met een persoonlijke problematiek wel de taak van een vertrouwenspersoon is, want op haar school is dat absoluut geen taak voor een vertrouwenspersoon, maar voor de leerling-zorg (leerlingbegeleiders, counselors, zorgcoördinator). Volgens Fatima en haar collega wel, ‘’want het gaat om vertrouwelijke zaken’’. Deze collega van Fatima heeft zelf ook een leerling onder zijn hoede die altijd bij hem terecht kan vanwege zijn lastige thuissituatie.

Tijdens het eerste cursusblok rondom onderwijswetgeving wordt het Fatima en haar collega duidelijk dat de vertrouwenspersoon klagers begeleidt bij klachten over de schoolorganisatie en haar medewerkers. Voor de huiswerkopdracht tussen cursusdag 1 en 2  gaan zij in gesprek met hun schoolleider om de taken van de vertrouwenspersoon te verhelderen. Fatima en haar collega kwijten zich secuur van hun huiswerkopdracht, maar helderheid brengt dit niet. Want in hun schoolgids staat:

Vertrouwenspersoon
Leerlingen die worstelen met lastige zaken en hierover in vertrouwen met iemand willen praten, kunnen in gesprek gaan met een vertrouwenspersoon. Zij kunnen kwesties met elkaar bespreken en de leerling kan vragen om raad.

Hun directeur begrijpt niet waarom de VP niet ook op thuisproblematiek kan inspelen. Als de vertrouwenspersonen teruggrijpen op de onderwijswetgeving, de klachtenregeling van hun school en  informatie uit de cursusmap om hun taak te onderbouwen, meent de directeur dat  hij er op dit moment niets mee kan, omdat het bestuur waar de school onder valt, hier eerst uitspraak over moet doen. Exit vertrouwenspersoon Fatima en haar collega.

De uitspraak van deze directeur is op zijn zachtst bijzonder te noemen. Want op de website van het schoolbestuur waar deze school onder valt, staat onder de kop ‘Klachtenregelingen’ nauwkeurig beschreven welke weg een klager moet gaan. Op de websites van verschillende zusterscholen onder het zelfde bestuur staat:

Wij streven ernaar dat iedereen zich veilig voelt op het X-college.
De vertrouwenspersoon is er voor personen die meldingen of klachten hebben over ongewenst gedrag zoals:
- agressie en geweld;
- seksuele intimidatie/ongewenste intimiteiten
- pesten;
- discriminatie.

Blijkbaar komt de eigen invulling van het vertrouwenswerk geheel voor rekening van de school waar Fatima en haar collega werken. De inhoud en opdrachten van de cursus ‘Vertrouwenspersoon nieuwe stijl’ heeft er voor gezorgd dat op deze school de taken en bevoegdheden van mentoren, counselors, zorgcoördinator en vertrouwenspersonen scherp gedefinieerd gaan worden.

Fatima heeft het begeleidingstraject van de neerslachtige leerlinge overgedragen aan de zorgcoördinator. Daarbij heeft ze met klem aangedrongen op het inschakelen van de GGZ.  Fatima’s collega zet de begeleiding van zijn zorgleerling door want ‘’die moet toch ergens heen kunnen’’.

Je kunt niet alles hebben, denk ik dan maar ….

Anke Visser
www.ankemvisserschoolveiligheid.nl