Ik hoor vaak lof over mijn rol en werkwijze. Mensen voelen zich gezien, gehoord, gesteund. Maar ik tref ook critici. “Is het echt nodig, zo’n rol?” vragen ze. “We zijn toch volwassen mensen?” En: “Het is tegenwoordig zo makkelijk om te zeggen dat je je niet veilig voelt.”
Ja, dat is makkelijk om te zeggen, maar dat is zelden hoe het voelt voor degene die bij mij aanklopt.

De grijze werkelijkheid

Hoe kan het dat in een team van tien mensen, negen fluitend naar hun werk gaan en één persoon zich niet op zijn plek voelt? Dat zegt iets over de dynamiek, maar ook over de persoon zelf. Over waar je staat in je ontwikkeling, over of je matcht met de cultuur en de ‘soort mens’ binnen de organisatie.

Ik heb het zelf ervaren. Terugkijkend was ik niet in een onveilige organisatie beland. De sfeer was goed, ik had fijne collega’s, er werd gelachen. En toch voelde ik me niet helemaal mezelf. Ik kon er toen geen vinger op leggen. Inmiddels wel.

Wat ik miste?

• Inzicht: ik kende het bestaan van een VSO niet en kon zelf de vinger niet leggen op het gevoel dat ik had, laat staan een open gesprek voeren.
• Gesprekken over gevoel: functioneringsgesprekken gingen over acties, niet over behoeften.
• Overtuiging: de functie paste goed bij mijn thuissituatie, maar was geen bewuste keuze.
• Zelfvertrouwen: ik had geluk dat ik deze kans kreeg, toch? Alles leek goed, dus waar zou ik over klagen?

Had ik het besef gehad, dan had ik het gesprek waarschijnlijk niet durven aangaan. Was mijn leidinggevende een slecht mens? Was de organisatie onveilig? Nee. Het was grijs. Zoals zoveel situaties in mijn huidige vak.

Samen verantwoordelijk

Een veilige werkomgeving is een gedeelde verantwoordelijkheid. Ja, de werkgever moet zaken goed geregeld hebben, op papier én in de praktijk. Maar ook de werknemer heeft een rol en regie: in het aangeven van grenzen, het voeren van eerlijke gesprekken, het reflecteren op eigen behoeften en gedrag.

Renate Tetteroo