Gereedschapskist: Discriminatie aanpakken op de werkvloer in zorg en welzijn
Discriminatie op de werkvloer komt ook voor binnen zorg en welzijn. Het beïnvloedt het welzijn en werkplezier van medewerkers. Onderlinge steun is belangrijk. Daarom ontwikkelde Movisie deze gereedschapskist voor leidinggevenden, teamleiders en zelfsturende teams. Je krijgt heldere uitleg, concrete stappen en direct toepasbare werkvormen om discriminatie aan te pakken.
Movisie-onderzoeker Saskia Daru legt uit waarom de gereedschapskist belangrijk is: ‘Er is meer informatie over seksueel grensoverschrijdend gedrag binnen de zorg. Het wordt tijd dat we discriminatie bespreekbaar maken en aanpakken. Het is ook een vorm van grensoverschrijdend gedrag en heeft veel gevolgen voor wie het meemaakt. Professionals, leidinggevenden en bestuurders in zorg en welzijn hebben ook hier een verantwoordelijkheid.’
5 procent van de zorgverleners heeft binnen het werk discriminatie ervaren in 2025, blijkt uit onderzoek van Verian. Zorg- en welzijnsorganisatie hebben behoefte aan instrumenten en handvatten om dit aan te pakken. Dat beschrijft het rapport van Amsterdam UMC. Het is belangrijk dat er goed wordt gereageerd op discriminatie. Hoe je dit doet, vind je in de gereedschapskist Discriminatie aanpakken op de werkvloer in zorg en welzijn.
Download de gereedschapskist:
Discriminatie aanpakken op de werkvloer in zorg en welzijn
Voor wie is de gereedschapskist?
De gereedschapskist is bedoeld voor iedereen die verantwoordelijkheid draagt voor teams binnen zorg en welzijn. De focus ligt op discriminatie tussen collega’s. Maar de informatie is ongetwijfeld ook bruikbaar in situaties met cliënten of patiënten.
Wat vind je in de gereedschapskist?
De gereedschapskist biedt overzichtelijke informatie en praktische stappen om te werken aan een inclusieve werkomgeving. Deze bestaat uit vijf onderdelen. Hieronder lees je kort wat elk onderdeel inhoudt.
1. Uitleg: wat is discriminatie en hoe herken je het op de werkvloer?
Je leest wat discriminatie is, wat de wet zegt en welke vormen van discriminatie voorkomen op de werkvloer. Dit hoofdstuk verduidelijkt dat discriminatie wordt veroorzaakt door vooroordelen, stereotypen en sociale normen. Verder gaat het in op aan welke signalen je het herkent, van microagressies tot bedreigingen.
2. Een concreet stappenplan: wat leidinggevenden kunnen doen tegen discriminatie
Een goede aanpak van discriminatie is gericht op de gehele organisatie. De gereedschapskist bevat een helder stappenplan waarmee organisaties structureel kunnen werken aan een inclusieve en veilige werkcultuur. In het kort:
- Stel een sociale norm tegen discriminatie
- Maak de aanpak van discriminatie onderdeel van de visie en missie van de organisatie
- Maak de aanpak van discriminatie een taak en verantwoordelijkheid van leidinggevenden
- Ontwikkel en implementeer een gedragscode
- Stimuleer omstanders en activeer bondgenootschap
- Zorg voor een meldsysteem en goed getrainde vertrouwenspersonen
- Evalueer en monitor de aanpak en stel bij
3. Praktische gesprekstips
Hoe reageer je als iemand discriminatie-ervaringen met je deelt? Wat zeg je als je merkt dat iemand gediscrimineerd wordt? In dit onderdeel staan tips over wat je beter wel en niet kunt doen. Ook vind je er voorbeeldzinnen en aandachtspunten. Zodat je slachtoffers daadwerkelijk helpt en op de juiste manier ingrijpt als iemand discrimineert.
4. Werkvorm voor teamgesprekken
Wil je met je team in gesprek over discriminatie en racisme? De gereedschapskist bevat handvatten voor hoe je dit aanpakt: van voorbereiding tot uitvoering. Inclusief een opzet waarmee teams in 1,5 uur met elkaar in gesprek kunnen over hun rol bij de aanpak van discriminatie. Deze werkvorm bevat een casus, strategieën om in te grijpen en voorbeelden.
5. Praktische tools
Voor iedereen die meer wil weten over discriminatie in zorg en welzijn in het algemeen, is er tot slot een lijst met praktische tools. De tools zijn gebundeld per onderwerp, zodat je snel kunt vinden wat je zoekt. Hierin staan onder andere trainingen, interventies en artikelen met tips.
Aan de slag
De gereedschapskist helpt jou om te werken aan een organisatie waarin iedereen zich veilig en gesteund voelt. Daru: ‘We weten steeds meer over hoe belangrijk het is dat je collega’s er voor je zijn als je discriminatie meemaakt. Dat ze luisteren en niet bagatelliseren. Dat ze ingrijpen als ze dat kunnen. En dat ze naast je staan als je het aankaart. Ook dat hoort bij een professional en een teamgenoot zijn.’
Deel dit bericht