Programma van LVV Jaarcongres 2026: Tussen luisteren en doen - de vertrouwenspersoon in een complex krachtenveld (VP-0327)

We leven in een complexe wereld, een wereld waarin een verschuiving van machten en krachten plaatsvindt. Geen enkel vraagstuk staat op zichzelf. Alles hangt met alles samen en alle grote vraagstukken zijn in feite puzzels die je alleen kunt oplossen met medepuzzelaars. Ook voor vertrouwenspersonen wordt die complexiteit steeds voelbaarder. Wanneer communicatie en informatie door elkaar lopen, ontstaat ruis. Technologie vergroot die ruis, waardoor waarneming en werkelijkheid steeds lastiger te onderscheiden zijn. Dat raakt vertrouwen, bij anderen én bij jezelf.

In deze keynote laat Martijn Aslander zien wat deze onrust doet met ons denkvermogen, ons informatiekapitaal en ons sociaal kapitaal. Als informatie geen overzicht meer biedt en relaties onder druk komen te staan, wordt het moeilijk om ruimte, veiligheid en perspectief te bieden; precies de kern van het werk van vertrouwenspersonen. Digitale fitheid gaat hier niet over tools, maar over mentale helderheid: het scheiden van communicatie en informatie, het ontlasten van het hoofd en het versterken van verbinding. Zodat vertrouwenspersonen beter kunnen luisteren, scherper kunnen waarnemen en bewuster kunnen handelen in een wereld die steeds complexer wordt.

Dit is een keynote over grip houden in complexiteit en over samen puzzelen aan vertrouwen.

Vertrouwenspersonen staan vaak voor lastige afwegingen. Hoe blijf je rolzuiver wanneer er druk ontstaat? Wat doe je met signalen over onveilige patronen als vertrouwelijkheid je beperkt? En hoe ga je om met situaties waarin leidinggevenden of directies signalen niet serieus nemen of eigen belangen laten prevaleren, terwijl juist daar de problemen spelen?

In deze interactieve sessie bespreken we, aan de hand van stellingen en ervaringen uit de zaal, herkenbare dilemma’s uit de praktijk. Het doel is om niet om antwoorden te vinden, maar om het gesprek op gang te brengen, ervaringen te delen en van elkaar te leren. Zo ontstaan nieuwe inzichten en handvatten om ook tijdens het congres – en daarna – verder met collega-vertrouwenspersonen in gesprek te gaan.

Als vertrouwenspersoon ben je een belangrijke schakel in het integriteitssysteem van de organisatie waar je voor werkt.

Het Huis voor Klokkenluiders zal tijdens deze workshop uitleg geven over hoe het integriteitssysteem eruit ziet en wat de samenhang is tussen sociale veiligheid en integriteit.

Aan de hand van voorbeelden, praktische inzichten en ruimte voor uitwisseling verkennen we vragen als:

• Wanneer is iets een integriteitskwestie en wanneer is het een misstand?
• Is ongewenst gedrag of angstcultuur een misstand?
• Wat doe jij als vertrouwenspersoon in dit soort situaties?

De workshop biedt concrete handvatten, vergroot je handelingsperspectief en nodigt uit tot reflectie op je eigen rol.

AI is geen toekomstmuziek meer, maar dagelijkse praktijk. Ook voor vertrouwenspersonen. In deze workshop staan we stil bij de kansen én grenzen van AI in het werk. We kijken naar situaties waarin AI verkeerd wordt ingezet, met gevolgen voor vertrouwen en veiligheid. Daarnaast verkennen we hoe AI juist kan helpen om het werk overzichtelijker en efficiënter te maken, zonder de rol van de vertrouwenspersoon te vervangen.

Wat deelnemers meenemen:
1. Herkenbare voorbeelden van misbruik en risico’s
2. Duidelijke kaders voor veilig werken met gevoelige informatie
3. Praktische toepassingen van AI als ondersteunend hulpmiddel

De workshop biedt rust, overzicht en concrete handvatten voor professioneel gebruik van AI.

Als vertrouwenspersoon combineer je je rol misschien met functies als mediator, coach, (arbeids)jurist of klachtenonderzoeker. Dat kan helpen, maar ook verwarring geven voor de medewerker en de organisatie: wat wordt er nu precies van jou verwacht?

In deze workshop brengen we de essentie terug. We onderzoeken hoe je helder blijft over jouw rol, hoe je voorkomt dat verwachtingen door elkaar lopen en hoe je stevig blijft staan wanneer verschillende “petten” elkaar raken.

Met herkenbare voorbeelden en reflectie krijg je praktische handvatten om je rol als vertrouwenspersoon zuiver en duidelijk te bewaken.

In gesprekken tussen vertrouwenspersoon en melder spelen niet alleen feiten en gevoelens een rol, maar ook perspectief. Generatiedynamiek beïnvloedt hoe gedrag wordt ervaren, benoemd en gewogen, aan beide kanten van het gesprek. In deze workshop onderzoeken we hoe jouw eigen generatiebril (vaak onbewust) doorwerkt in luisteren, doorvragen en duiden.

Aan de hand van herkenbare casussen staan we stil bij vragen als: wat zie ik hier eigenlijk?, wat neem ik automatisch serieus? en wanneer loop ik het risico te normaliseren of juist te problematiseren?

Je krijgt concrete handvatten om perspectiefverschillen tussen melder en vertrouwenspersoon te herkennen en bespreekbaar te maken, zonder af te doen aan de ervaring van de melder. Praktisch, reflectief en direct toepasbaar in vertrouwensgesprekken.

"Provocalief luisteren"
In deze workshop kijken we met mildheid, humor en een beetje lef naar taal en naar andere vragen. Vragen die uitnodigen tot vertraging en verdiepend begrip.

Woorden zijn beperkt, terwijl we er hele ervaringen in proberen te stoppen. Hoe iemand zijn ervaring verwoordt, zegt iets over hoe hij zijn situatie begrijpt, wat hij daarbij voelt en hoe hij zich gedraagt. Door daar nieuwsgierig naar te zijn, begrijp je de ander beter én help je de melder om zelf te luisteren naar wat hij eigenlijk zegt en zich af te vragen of dat ook klopt, voordat het voor waar wordt aangenomen.

Aan de hand van herkenbare voorbeelden uit de praktijk van vertrouwenspersonen wordt zichtbaar wat er gebeurt wanneer woorden te snel vastgezet worden, en wat er ontstaat wanneer je daar juist even bij blijft.

Voorbeeld: Een melder zegt: “Ik ben kapot.”
Dan roept dat bij mij allemaal vragen op: Helemaal? Kun je gemaakt worden? Door wie ben je stuk, of deed je het zelf? En als je niet gemaakt kunt worden, wat moet ik er dan eigenlijk mee?

Je voert als Vertrouwenspersoon een gesprek en merkt dat je je afvraagt: met welk gedrag heb ik hier te maken? Past dit bij iemands problemen, past dit bij de persoonlijkheid, of speelt er meer.

Zonder dat je iemand direct wil labelen, wil je iemand niet te kort doen. En wil je ervoor zorgen dat iemand de zorg en aandacht krijgt die nodig is voor de situatie waar hij/zij in zit.

In deze interactieve workshop wordt, aan de hand van jullie casuïstiek gedrag geduid en 'gespeeld', en komen er tips en tops in de omgang met dit gedrag naar voren. We doen dit in tweetallen, zodat er veel aandacht is voor de praktijk.

Deze workshop richt zich op het voeren van gesprekken met mensen die seksueel grensoverschrijdend gedrag hebben vertoond. We onderzoeken hoe jij je als vertrouwenspersoon verhoudt tot dit thema. Hoe tijdens gesprekken met veroorzakers van ongewenst gedrag rust en ruimte te creëren. Welke weerstand je kan verwachten van de ander en hoe daarmee om te gaan. En wat doelstellingen kunnen zijn waarmee je deze gesprekken in gaat.

De workshop bepreekt verder mogelijke behoeften van melders en manieren waarop deze behoeften kunnen worden meegenomen in de gesprekken. Patronen, processen en gedragingen die achter het ongewenste gedrag kunnen liggen, worden toegelicht. En de workshop sluit af met richtlijnen voor goede gesprekken en manieren waarop je als vertrouwenspersoon nog meer kan bijdragen aan het terugdringen van seksueel grensoverschrijdend gedrag binnen jouw organisatie.

In deze interactieve workshop staat ontmoeten centraal: elkaar leren kennen, kennis uitwisselen en ontdekken wat je voor elkaar kunt betekenen binnen het vak.

Deelnemers gaan met elkaar in gesprek over thema’s die hen bezighouden in hun werk. Welke vragen leven er? Welke wensen en behoeften zijn er? En welke kennis of ervaring wil je juist graag delen met een ander? Door op een originele en actieve manier te netwerken, ontstaat ruimte voor nieuwe inzichten, herkenning en inspiratie.

Deze workshop nodigt uit om samen op zoek te gaan naar een antwoord op een gekoesterde wens of behoefte in relatie tot het vak van vertrouwenspersoon. Een moment van verbinding, verdieping en wederzijdse versterking.

Deze workshop biedt deelnemers de kans om hun netwerk te verdiepen én te verrijken.

Gesponsord door Vertrouwenspiegel (Lunch is verkrijgbaar bij de zaal)

Hoe goed ken jij je eigen vooroordelen? Bias werkt vaak onbewust en kan het luisteren en handelen van zowel melder als vertrouwenspersoon beïnvloeden. Tijdens deze interactieve workshop onderzoeken we hoe onbewuste bias jouw handelen beïnvloedt. We kijken naar herkenbare valkuilen en laten zien hoe je nog bewuster, neutraler en met meer openheid kunt luisteren. Zo versterk je jouw rol als vertrouwenspersoon én de veiligheid van de gesprekken die je voert.

In arbeidsrechtzaken speelt de vertrouwenspersoon vaker een doorslaggevende rol dan je denkt. In deze sessie behandelen we verschillende uitspraken van de kantonrechter waarin dat het geval was. Welke rol speelde de vertrouwenspersoon in het oordeel van de kantonrechter? En wat betekent dat voor jouw werk?

Interactief, confronterend, en direct toepasbaar.

Geen juridisch college, wel het arbeidsrecht waar je in de praktijk tegenaan loopt. 

Als vertrouwenspersoon ben je een belangrijke schakel in het integriteitssysteem van de organisatie waar je voor werkt.

Het Huis voor Klokkenluiders zal tijdens deze workshop uitleg geven over hoe het integriteitssysteem eruit ziet en wat de samenhang is tussen sociale veiligheid en integriteit.

Aan de hand van voorbeelden, praktische inzichten en ruimte voor uitwisseling verkennen we vragen als:

• Wanneer is iets een integriteitskwestie en wanneer is het een misstand?
• Is ongewenst gedrag of angstcultuur een misstand?
• Wat doe jij als vertrouwenspersoon in dit soort situaties?

De workshop biedt concrete handvatten, vergroot je handelingsperspectief en nodigt uit tot reflectie op je eigen rol.

AI is geen toekomstmuziek meer, maar dagelijkse praktijk. Ook voor vertrouwenspersonen. In deze workshop staan we stil bij de kansen én grenzen van AI in het werk. We kijken naar situaties waarin AI verkeerd wordt ingezet, met gevolgen voor vertrouwen en veiligheid. Daarnaast verkennen we hoe AI juist kan helpen om het werk overzichtelijker en efficiënter te maken, zonder de rol van de vertrouwenspersoon te vervangen.

Wat deelnemers meenemen:
1. Herkenbare voorbeelden van misbruik en risico’s
2. Duidelijke kaders voor veilig werken met gevoelige informatie
3. Praktische toepassingen van AI als ondersteunend hulpmiddel

De workshop biedt rust, overzicht en concrete handvatten voor professioneel gebruik van AI.

Als vertrouwenspersoon combineer je je rol misschien met functies als mediator, coach, (arbeids)jurist of klachtenonderzoeker. Dat kan helpen, maar ook verwarring geven voor de medewerker en de organisatie: wat wordt er nu precies van jou verwacht?

In deze workshop brengen we de essentie terug. We onderzoeken hoe je helder blijft over jouw rol, hoe je voorkomt dat verwachtingen door elkaar lopen en hoe je stevig blijft staan wanneer verschillende “petten” elkaar raken.

Met herkenbare voorbeelden en reflectie krijg je praktische handvatten om je rol als vertrouwenspersoon zuiver en duidelijk te bewaken.

In gesprekken tussen vertrouwenspersoon en melder spelen niet alleen feiten en gevoelens een rol, maar ook perspectief. Generatiedynamiek beïnvloedt hoe gedrag wordt ervaren, benoemd en gewogen, aan beide kanten van het gesprek. In deze workshop onderzoeken we hoe jouw eigen generatiebril (vaak onbewust) doorwerkt in luisteren, doorvragen en duiden.

Aan de hand van herkenbare casussen staan we stil bij vragen als: wat zie ik hier eigenlijk?, wat neem ik automatisch serieus? en wanneer loop ik het risico te normaliseren of juist te problematiseren?

Je krijgt concrete handvatten om perspectiefverschillen tussen melder en vertrouwenspersoon te herkennen en bespreekbaar te maken, zonder af te doen aan de ervaring van de melder. Praktisch, reflectief en direct toepasbaar in vertrouwensgesprekken.

"Provocalief luisteren"
In deze workshop kijken we met mildheid, humor en een beetje lef naar taal en naar andere vragen. Vragen die uitnodigen tot vertraging en verdiepend begrip.

Woorden zijn beperkt, terwijl we er hele ervaringen in proberen te stoppen. Hoe iemand zijn ervaring verwoordt, zegt iets over hoe hij zijn situatie begrijpt, wat hij daarbij voelt en hoe hij zich gedraagt. Door daar nieuwsgierig naar te zijn, begrijp je de ander beter én help je de melder om zelf te luisteren naar wat hij eigenlijk zegt en zich af te vragen of dat ook klopt, voordat het voor waar wordt aangenomen.

Aan de hand van herkenbare voorbeelden uit de praktijk van vertrouwenspersonen wordt zichtbaar wat er gebeurt wanneer woorden te snel vastgezet worden, en wat er ontstaat wanneer je daar juist even bij blijft.

Voorbeeld: Een melder zegt: “Ik ben kapot.”
Dan roept dat bij mij allemaal vragen op: Helemaal? Kun je gemaakt worden? Door wie ben je stuk, of deed je het zelf? En als je niet gemaakt kunt worden, wat moet ik er dan eigenlijk mee?

Je voert als Vertrouwenspersoon een gesprek en merkt dat je je afvraagt: met welk gedrag heb ik hier te maken? Past dit bij iemands problemen, past dit bij de persoonlijkheid, of speelt er meer.

Zonder dat je iemand direct wil labelen, wil je iemand niet te kort doen. En wil je ervoor zorgen dat iemand de zorg en aandacht krijgt die nodig is voor de situatie waar hij/zij in zit.

In deze interactieve workshop wordt, aan de hand van jullie casuïstiek gedrag geduid en 'gespeeld', en komen er tips en tops in de omgang met dit gedrag naar voren. We doen dit in tweetallen, zodat er veel aandacht is voor de praktijk.

eze workshop richt zich op het voeren van gesprekken met mensen die seksueel grensoverschrijdend gedrag hebben vertoond. We onderzoeken hoe jij je als vertrouwenspersoon verhoudt tot dit thema. Hoe tijdens gesprekken met veroorzakers van ongewenst gedrag rust en ruimte te creëren. Welke weerstand je kan verwachten van de ander en hoe daarmee om te gaan. En wat doelstellingen kunnen zijn waarmee je deze gesprekken in gaat.

De workshop bepreekt verder mogelijke behoeften van melders en manieren waarop deze behoeften kunnen worden meegenomen in de gesprekken. Patronen, processen en gedragingen die achter het ongewenste gedrag kunnen liggen, worden toegelicht. En de workshop sluit af met richtlijnen voor goede gesprekken en manieren waarop je als vertrouwenspersoon nog meer kan bijdragen aan het terugdringen van seksueel grensoverschrijdend gedrag binnen jouw organisatie.

In deze interactieve workshop staat ontmoeten centraal: elkaar leren kennen, kennis uitwisselen en ontdekken wat je voor elkaar kunt betekenen binnen het vak.

Deelnemers gaan met elkaar in gesprek over thema’s die hen bezighouden in hun werk. Welke vragen leven er? Welke wensen en behoeften zijn er? En welke kennis of ervaring wil je juist graag delen met een ander? Door op een originele en actieve manier te netwerken, ontstaat ruimte voor nieuwe inzichten, herkenning en inspiratie.

Deze workshop nodigt uit om samen op zoek te gaan naar een antwoord op een gekoesterde wens of behoefte in relatie tot het vak van vertrouwenspersoon. Een moment van verbinding, verdieping en wederzijdse versterking.

Deze workshop biedt deelnemers de kans om hun netwerk te verdiepen én te verrijken.

Tijdens het LVV Jaarcongres wordt de titel Vertrouwenspersoon van het Jaar 2026 feestelijk uitgereikt. Met deze prijs zetten we een professional in het zonnetje die een bijzondere bijdrage levert aan psychosociale veiligheid, het vak naar een hoger niveau tilt en anderen inspireert met zijn of haar werk.

Laat je meenemen in dit speciale moment, waarin we niet alleen de winnaar bekendmaken, maar ook het belang van het werk van vertrouwenspersonen vieren. De uitreiking is een inspirerend onderdeel van het programma en een unieke kans om samen stil te staan bij de waarde van dit vak.

In 2025 ging de prijs naar Renate Tetteroo. Lees hier waarom zij de werd verkozen als Vertrouwenspersoon van het Jaar 2025.

Erik Scherder is Nederlands bekendste neurowetenschapper. Als geen ander weet hij complexe wetenschappelijke inzichten begrijpelijk én direct toepasbaar te maken.

Zijn lezing neemt je mee in twee samenhangende, prikkelende delen. In het eerste deel duikt hij in de werking van het brein en de cruciale rol die veerkracht daarin speelt. Wat gebeurt er in onze hersenen onder druk? En vooral: hoe houden we onze veerkracht op peil, of bouwen we die opnieuw op om sterker uit moeilijke situaties te komen? Daarbij staat hij ook stil bij de vraag of mensen met ADHD, autisme, OCD en aanverwante kenmerken zich op de werkvloer extra moeten inspannen om staande te blijven, zeker in tijden van langdurige, chronische stress.

Het tweede deel richt Erik de spotlight op de vertrouwenspersonen zelf. Hoe vergaat het hén eigenlijk? Welke valkuilen liggen op de loer bij aanhoudende stress, en wat is de impact van hun mentale en fysieke fitheid op de kwaliteit van het gesprek?

Erik laat zien hoe kleine aanpassingen in onze dagelijkse routines enorme impact kunnen hebben op onze mentale en fysieke gezondheid. En een fit brein helpt jou als vertrouwenspersoon beter stand te houden in een complex krachtenveld.

Elke Wiss, auteur van Socrates op sneakers, sluit de dag af met een sprankelende keynote over praktische filosofie en laat zien hoe deze inzichten je helpen balanceren in het spanningsveld van ‘tussen luisteren en doen’. Ze brengt de ideeën en concepten van de dag samen en zorgt ervoor dat je de zaal niet verlaat met kant-en-klare antwoorden, maar met één prikkelende, productieve vraag die je ook na vandaag blijft inspireren.